Vastgoed verduurzamen


                      30 oktober 2012
                        Loyens Loeff
                          Amsterdam




                               Hans Korbee
                        Programma adviseur
                             Agentschap NL


1
Hans Korbee
    Programma adviseur
    Agentschap NL
    Hans.korbee@agentschapnl.nl
    088 60 22 759

    • Utiliteitsgebouwen
          •   Frisse Scholen
          •   DUO-label retail
          •   ESCo’s
    •   Excellente gebieden
    •   MJA–diensten
    •   Groenregeling
    •   Transformatieteam kantoren


    Lid Advisory Group DGBC
2
Duurzaam is ………..
      alles wat de komende generaties graag willen erven,
willen gebruiken en kunnen onderhouden.
                                          [ prof. ir. Kristinsson ]
De 3 grootste Vijanden van Duurzaamheid



1. Het oer-Hollandse laagste prijs denken

2. Split incentives
   - eigenaar < > huurder
   - gemeente < > schoolbestuur
   - ontwikkelaar < > exploitant

3. Mono disciplinair denken
mono disciplinair




 [www.circle-of-blame.nl]
Enkele gevolgen




 Faalkosten
         bij
 nieuwbouw
     > 10%
Energieverspilling utiliteitsgebouwen in NL:

         70PJ = 15% = 840 m€ per jaar




7
De duurzame klant is koning…. bij nieuwbouw
Niet duurder, wel beter
….en bij renovatie   Waarom huurder AT Osborne kiest voor
                       duurzame huisvesting




                                                              G
                                                              F
                                                              E
                                                              D
                                                              C
                     Gerhard Jacobs
                     directeur Huisvesting en Vastgoed AT Osborne
Effectief energiebeleid:
     De wortel, preek en de stok
Bouwbesluit
                                         Activiteitenbesluit
                       Energie labels gebouwen
                                         Duurzaam Inkopen
       programma E & GO met o.a. Frisse
Scholen, Slimme Energie, Circle of Blame,
    DuurzaamVastgoedportal, PROVADA,
            Platform duurzame huisvesting
   Energie Investerings Aftrek EIA Milieu
                    Investeringsaftrek MIA
                             Groenregeling
               EOS-regelingen o.a. UKP NESK
                       instrumentarium
                                          Rijksoverheid
        Vertaling in
5. Bestaande gebouwen




        Duurzaam Inkopen

               G        Duurzaam Inkopen door de
                        overheid
               F
                        • nieuwbouw
               E        • aankoop en huur
               D        • beheer en onderhoud
               C        • sloop
               B
               A
Groenregeling, ook voor renovatie
ESCo’s in Nederland sterk in ontwikkeling


                 1. levert gegarandeerde energiebesparing

                   op basis van prestatiecontract

                 2. neemt energiebesparende maatregelen

                 3. levert beheer, onderhoud, monitoring

                 4. ontvangt energieprestatievergoeding

                   op basis van besparing.


                 >> budgetneutraal gebouwen verduurzamen
EIA: Energie Investering Aftrek

41,5% van de investeringskosten aftrekken van de fiscale
  winst.
Directe financiële voordeel ongeveer 10%
Budget voor 2012 is € 151 miljoen


•   Generiek: bestaande gebouwen en nieuwe gebouwen   G
•   Pakketten met labelsprong                         F
•   Losse maatregelen.
                                                      E
                                                      D
                                                      C
MIA: Milieu Investering Aftrek
Vamil: willekeurige afschrijving milieu-investeringen

                                                                          A = 27% MIA +
% aftrekken van de fiscale winst over € 10 m€                             B = 13,5% MIA +
                                                                          E = 13,5% MIA
Direct voordeel tot 8,5%                                                  F = 36% MIA +

Budget 2012 MIA 101 miljoen euro; MIA en 24 miljoen euro

•   E 1020 Nieuwbouw volgens de maatlat Groen Financiering
•   B 1021 Renovatie volgens de maatlat van Groen Financiering
•   A 1022 Grootschalige renovatie of nieuwbouw **** volgens DGBC of GPR Gebouw
•   B 1023 Grootschalige renovatie of nieuwbouw *** volgens DGBC of GPR Gebouw
•   F 1024 Kleinschalige renovatie **** volgens DGBC of GPR Gebouw
•   A 1025 Kleinschalige renovatie *** volgens DGBC of GPR Gebouw
•   B 1026 Nieuw gebouw of (mobiel) verblijf voor gecertificeerde dienstverlening of
    productie
Bijlage:

De keuze van de duurzame huurder
De keuze van de duurzame huurder:


1. Pand uit 1980 (1990; 2000) ongewijzigd duurhuren

2. Dit pand licht renoveren

3. Kiezen voor ingrijpend renoveren

4. Pand slopen en opnieuw bouwen

5. Naar nieuwbouw elders, pand staat 10 jaar leeg
Agentschap NL
                                                                                     Agentschap NL
                                                                                     Rijksoverheid
                                                                                     Rijksoverheid




                                                                               Energie       Materialen

                                         8,0
[schaduwprijs in € per m2bvo per jaar]




                                         6,0




                                         4,0




                                         2,0




                                         0,0
                                               1      2    3       4   5   1     2       3       4        5   1   2     3     4   5

                                                   Bouwjaar 1980               Bouwjaar 1990                      Bouwjaar 2000
Energiegebruik                                                                       Agentschap NL
                                                                                     Agentschap NL
                                                                                     Rijksoverheid
                                                                                     Rijksoverheid



dominant

                                                                               Energie       Materialen

                                         8,0
[schaduwprijs in € per m2bvo per jaar]




                                         6,0




                                         4,0




                                         2,0


                                               G GA A A                    F E A A A                          B B                 A
                                         0,0
                                               1      2    3       4   5   1     2       3       4        5   1   2     3     4   5

                                                   Bouwjaar 1980               Bouwjaar 1990                      Bouwjaar 2000
Nog veel beter:
Kiezen voor energieneutrale renovatie of nieuwbouw




                                    Bron:
                                    Milieubelasting energie-nul
                                    kantoren vervangende
                                    nieuwbouw en renovatie
                                    Aanvulling onderzoek ‘Kiezen
                                    voor nieuwbouw of het
                                    verbeteren van het huidige
                                    kantoor’
                                    Agentschap NL
                                    referentienummer
                                    K010000022

More Related Content

PDF
Presentatie Lente-akkoord Neprom 22 April 2008
PDF
Presentatie Oosterdokseiland Hollandia Amsterdam, Jan Van T Westeinde, Rabo B...
PPTX
Presentatie Hans Schelvis | Nuon webinar Duurzaam vastgoed rendeert | 24 juli...
PPTX
Bouwen, Banen, Betaalbare Energie in Noord-Nederland
PDF
Presentatie frank grootenboer
PDF
Presentatie Getec Benelux Bv 20120315
PDF
Kansen voor de aanleg van wilgenplantages in Nederland
PDF
Waarom de vlaamse bouw moet innoveren
Presentatie Lente-akkoord Neprom 22 April 2008
Presentatie Oosterdokseiland Hollandia Amsterdam, Jan Van T Westeinde, Rabo B...
Presentatie Hans Schelvis | Nuon webinar Duurzaam vastgoed rendeert | 24 juli...
Bouwen, Banen, Betaalbare Energie in Noord-Nederland
Presentatie frank grootenboer
Presentatie Getec Benelux Bv 20120315
Kansen voor de aanleg van wilgenplantages in Nederland
Waarom de vlaamse bouw moet innoveren

What's hot (10)

PDF
Presentatie Remplace Plus
PDF
Is groene energie nog haalbaar én betaalbaar?
PPT
PNH presentatie 10 juni 2013
PPT
Pres PNH 10 juni 2013 voorb
PPTX
Cp Bdoorrekening Verkiezingsprogrammas2012 Bm S
PDF
Energiezuinig leven in woningen met erfgoedwaarde (februari 2013)
PDF
Presentatie Oosterdokseiland Hollandia Amsterdam, Jan Van T Westeinde, ...
KEY
The Solar Future II - Richard Kooloos
PDF
The Solar Future II - Sessie D - Richard Kooloos
PDF
Wat gaat er veranderen aan het energielabel in 2015?
Presentatie Remplace Plus
Is groene energie nog haalbaar én betaalbaar?
PNH presentatie 10 juni 2013
Pres PNH 10 juni 2013 voorb
Cp Bdoorrekening Verkiezingsprogrammas2012 Bm S
Energiezuinig leven in woningen met erfgoedwaarde (februari 2013)
Presentatie Oosterdokseiland Hollandia Amsterdam, Jan Van T Westeinde, ...
The Solar Future II - Richard Kooloos
The Solar Future II - Sessie D - Richard Kooloos
Wat gaat er veranderen aan het energielabel in 2015?
Ad

Viewers also liked (20)

PPTX
LGBT Social Media Marketing for 2014
PDF
ekonomista 2.0: espacio participativo
PDF
Goldeninterstar
PDF
A Specter Legacy Ch 15
ODP
Marketing
PPTX
Support Office Hour Webinar - LivePerson API
PPS
Sample Presentation
PDF
Rap CTI - Brochure
PPTX
About Me!!!!
PPT
Lymphatic And Immune System
PPTX
Heatfurnance
PPTX
OkmindmapFunctDefKr
PDF
Oracle linux 5 installation
DOC
Designing communicating objects, bu Paolo Volonté
PPTX
Ruth agnew presentation Modern Governor #GovernorLive 25062013
PDF
E business suite 12.1.1 installation on Linux
PPTX
Energy Performance of Buildings Directive en EPBD recast
PDF
Sedaj tudi Facebook s svojo "trgovino" aplikacij._Marketing Magazin_jun2012_s...
LGBT Social Media Marketing for 2014
ekonomista 2.0: espacio participativo
Goldeninterstar
A Specter Legacy Ch 15
Marketing
Support Office Hour Webinar - LivePerson API
Sample Presentation
Rap CTI - Brochure
About Me!!!!
Lymphatic And Immune System
Heatfurnance
OkmindmapFunctDefKr
Oracle linux 5 installation
Designing communicating objects, bu Paolo Volonté
Ruth agnew presentation Modern Governor #GovernorLive 25062013
E business suite 12.1.1 installation on Linux
Energy Performance of Buildings Directive en EPBD recast
Sedaj tudi Facebook s svojo "trgovino" aplikacij._Marketing Magazin_jun2012_s...
Ad

Similar to Instrumentarium rijksoverheid bij verduurzaming vastgoed (20)

PDF
Bedrijfspresentatie Senergy Consult
PPTX
Niets doen is geen optie meer
PPT
Duurzaam inkopen overheidsgebouwen werkt!
PDF
Duurzaam Renoveren of Nieuwbouw
PDF
Icdubo Seminar 24 Mei 2012 Cradle To Cradle In De Praktijk Presentatie Hevo L...
PPT
Verduurzaming bestaand vastgoed
PDF
Investeren in duurzaam vastgoed rendeert
PDF
Ingenieursbureau Ebatech in duurzaam vastgoed
PDF
Goed verhuurd vastgoed is groen - dtz zadelhoff
PPT
Duurzaam Inkopen overheidsgebouwen werkt!
PDF
25974bfd f4ff-4f27-8dd1-c7be9c7a9b78
PDF
Presentatie Neprom Duurzaamheid Laten Renderen
PDF
Magazine Het Ondernemersbelang Delft Westland Oostland 0212
PDF
Verduurzamen?Verduurzamen!
PDF
Verduurzaaming bestaand vastgoed werkboek
PDF
Brochure installect bedrijven
PDF
Duurzame Kans Werkboek
PPT
Presentaties duurzaam vastgoed bij banken en verzekeringsmaatschappijen 4 nov...
PDF
Duurzaam vastgoed nieuwskrant - november 2010
PDF
Duurzaam vastgoed nieuwskrant - juni 2010
Bedrijfspresentatie Senergy Consult
Niets doen is geen optie meer
Duurzaam inkopen overheidsgebouwen werkt!
Duurzaam Renoveren of Nieuwbouw
Icdubo Seminar 24 Mei 2012 Cradle To Cradle In De Praktijk Presentatie Hevo L...
Verduurzaming bestaand vastgoed
Investeren in duurzaam vastgoed rendeert
Ingenieursbureau Ebatech in duurzaam vastgoed
Goed verhuurd vastgoed is groen - dtz zadelhoff
Duurzaam Inkopen overheidsgebouwen werkt!
25974bfd f4ff-4f27-8dd1-c7be9c7a9b78
Presentatie Neprom Duurzaamheid Laten Renderen
Magazine Het Ondernemersbelang Delft Westland Oostland 0212
Verduurzamen?Verduurzamen!
Verduurzaaming bestaand vastgoed werkboek
Brochure installect bedrijven
Duurzame Kans Werkboek
Presentaties duurzaam vastgoed bij banken en verzekeringsmaatschappijen 4 nov...
Duurzaam vastgoed nieuwskrant - november 2010
Duurzaam vastgoed nieuwskrant - juni 2010

More from Netherlands Enterprise Agency (RVO.nl) (20)

PPTX
Het derde natuurlijke moment
PPTX
Energielabel c verplichting kantoren in 2023
PPTX
Energielabel C verplichting voor kantoren
PPTX
5 EPC-modellen voor het oplossen van de Split incentive
PPTX
Energieprestatiecontracten en bodemenergie: een ideale match!
PPTX
energiebesparing is investering in de toekomst
PPTX
energie besparen is makkelijker met erkende maatregelen
PPTX
Energieprestatiecontracten: het moet echt anders!
PPTX
Financiël overheidssteun
PPTX
Over de regelingen rondom Huurwoningen
PPTX
PPTX
Het moet echt anders! Over energieprestatiecontracten
PPTX
Biobased bouwen: mooi en duurzaam
PPTX
Zeer energiezuinig bouwen en renoveren
PDF
Topsector Energie en de Gebouwde Omgeving
PPTX
RVO.nl - uw kennispartner rondom duurzaam bouwen
PPTX
Energielabel utiliteitsbouw
PPTX
Architecten en energieprestatiecontracten
PPTX
Wetgeving en beleid rondom Bodemenergie
PPTX
Ca eed 2014 milan wg5 4 nl split incentive
Het derde natuurlijke moment
Energielabel c verplichting kantoren in 2023
Energielabel C verplichting voor kantoren
5 EPC-modellen voor het oplossen van de Split incentive
Energieprestatiecontracten en bodemenergie: een ideale match!
energiebesparing is investering in de toekomst
energie besparen is makkelijker met erkende maatregelen
Energieprestatiecontracten: het moet echt anders!
Financiël overheidssteun
Over de regelingen rondom Huurwoningen
Het moet echt anders! Over energieprestatiecontracten
Biobased bouwen: mooi en duurzaam
Zeer energiezuinig bouwen en renoveren
Topsector Energie en de Gebouwde Omgeving
RVO.nl - uw kennispartner rondom duurzaam bouwen
Energielabel utiliteitsbouw
Architecten en energieprestatiecontracten
Wetgeving en beleid rondom Bodemenergie
Ca eed 2014 milan wg5 4 nl split incentive

Instrumentarium rijksoverheid bij verduurzaming vastgoed

  • 1. Vastgoed verduurzamen 30 oktober 2012 Loyens Loeff Amsterdam Hans Korbee Programma adviseur Agentschap NL 1
  • 2. Hans Korbee Programma adviseur Agentschap NL [email protected] 088 60 22 759 • Utiliteitsgebouwen • Frisse Scholen • DUO-label retail • ESCo’s • Excellente gebieden • MJA–diensten • Groenregeling • Transformatieteam kantoren Lid Advisory Group DGBC 2
  • 3. Duurzaam is ……….. alles wat de komende generaties graag willen erven, willen gebruiken en kunnen onderhouden. [ prof. ir. Kristinsson ]
  • 4. De 3 grootste Vijanden van Duurzaamheid 1. Het oer-Hollandse laagste prijs denken 2. Split incentives - eigenaar < > huurder - gemeente < > schoolbestuur - ontwikkelaar < > exploitant 3. Mono disciplinair denken
  • 6. Enkele gevolgen Faalkosten bij nieuwbouw > 10%
  • 7. Energieverspilling utiliteitsgebouwen in NL: 70PJ = 15% = 840 m€ per jaar 7
  • 8. De duurzame klant is koning…. bij nieuwbouw
  • 9. Niet duurder, wel beter ….en bij renovatie Waarom huurder AT Osborne kiest voor duurzame huisvesting G F E D C Gerhard Jacobs directeur Huisvesting en Vastgoed AT Osborne
  • 10. Effectief energiebeleid: De wortel, preek en de stok
  • 11. Bouwbesluit Activiteitenbesluit Energie labels gebouwen Duurzaam Inkopen programma E & GO met o.a. Frisse Scholen, Slimme Energie, Circle of Blame, DuurzaamVastgoedportal, PROVADA, Platform duurzame huisvesting Energie Investerings Aftrek EIA Milieu Investeringsaftrek MIA Groenregeling EOS-regelingen o.a. UKP NESK instrumentarium Rijksoverheid Vertaling in
  • 12. 5. Bestaande gebouwen Duurzaam Inkopen G Duurzaam Inkopen door de overheid F • nieuwbouw E • aankoop en huur D • beheer en onderhoud C • sloop B A
  • 14. ESCo’s in Nederland sterk in ontwikkeling 1. levert gegarandeerde energiebesparing op basis van prestatiecontract 2. neemt energiebesparende maatregelen 3. levert beheer, onderhoud, monitoring 4. ontvangt energieprestatievergoeding op basis van besparing. >> budgetneutraal gebouwen verduurzamen
  • 15. EIA: Energie Investering Aftrek 41,5% van de investeringskosten aftrekken van de fiscale winst. Directe financiële voordeel ongeveer 10% Budget voor 2012 is € 151 miljoen • Generiek: bestaande gebouwen en nieuwe gebouwen G • Pakketten met labelsprong F • Losse maatregelen. E D C
  • 16. MIA: Milieu Investering Aftrek Vamil: willekeurige afschrijving milieu-investeringen A = 27% MIA + % aftrekken van de fiscale winst over € 10 m€ B = 13,5% MIA + E = 13,5% MIA Direct voordeel tot 8,5% F = 36% MIA + Budget 2012 MIA 101 miljoen euro; MIA en 24 miljoen euro • E 1020 Nieuwbouw volgens de maatlat Groen Financiering • B 1021 Renovatie volgens de maatlat van Groen Financiering • A 1022 Grootschalige renovatie of nieuwbouw **** volgens DGBC of GPR Gebouw • B 1023 Grootschalige renovatie of nieuwbouw *** volgens DGBC of GPR Gebouw • F 1024 Kleinschalige renovatie **** volgens DGBC of GPR Gebouw • A 1025 Kleinschalige renovatie *** volgens DGBC of GPR Gebouw • B 1026 Nieuw gebouw of (mobiel) verblijf voor gecertificeerde dienstverlening of productie
  • 17. Bijlage: De keuze van de duurzame huurder
  • 18. De keuze van de duurzame huurder: 1. Pand uit 1980 (1990; 2000) ongewijzigd duurhuren 2. Dit pand licht renoveren 3. Kiezen voor ingrijpend renoveren 4. Pand slopen en opnieuw bouwen 5. Naar nieuwbouw elders, pand staat 10 jaar leeg
  • 19. Agentschap NL Agentschap NL Rijksoverheid Rijksoverheid Energie Materialen 8,0 [schaduwprijs in € per m2bvo per jaar] 6,0 4,0 2,0 0,0 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 Bouwjaar 1980 Bouwjaar 1990 Bouwjaar 2000
  • 20. Energiegebruik Agentschap NL Agentschap NL Rijksoverheid Rijksoverheid dominant Energie Materialen 8,0 [schaduwprijs in € per m2bvo per jaar] 6,0 4,0 2,0 G GA A A F E A A A B B A 0,0 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 Bouwjaar 1980 Bouwjaar 1990 Bouwjaar 2000
  • 21. Nog veel beter: Kiezen voor energieneutrale renovatie of nieuwbouw Bron: Milieubelasting energie-nul kantoren vervangende nieuwbouw en renovatie Aanvulling onderzoek ‘Kiezen voor nieuwbouw of het verbeteren van het huidige kantoor’ Agentschap NL referentienummer K010000022